Feeds:
Posts
Comments

Archive for the ‘Uncategorized’ Category

 

poverty_20130311

– મહેશ ચૌધરી, અણહીલપુર

આ આંકડાઓ વાંચીનેે આપણા વિકાસના દાવાને ધક્કો પહોંચ છે, પણ આ એવી વાસ્તવિક્તા છે જેનો સ્વિકાર કર્યે જ છુટકો છે. વોશિંગ્ટન સ્થિત ઈન્ટરનેશનલ ફુડ પોલીસી રિસર્ચ ઈન્સ્ટીટ્યુટ(આઈએસપીઆરઆઈ) દ્વાર ગ્લોબલ હંગર ઈન્ડેક્સ-૨૦૧૬નાં આંકઅડા જાહેર કરવામાં આવ્યા છે. ૧૧૮ દેશોની આ યાદીમાં ભારત છેક ૯૭માં ક્રમાંકે છે. નવાઈની વાત એ છે કે પોતાના દેશવાસીઓના પેટ ભરી શકવા મામલે આપણે પડોશી દેશ નેપાળ, બાંગ્લાદેશ અને શ્રીલંકા કરતા પણ પાછળ છીએ.

એ વાત સાચી કે છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં દેશમાં ભુખમરો, ગરીબી અને કુપોષણના આંકડાઓમાં કેટલીક હદે સુધારો થયો છે. પરંતુ હજી પણ દેશમાં ૧૫.૨ ટકા લોકોએ એક ટક ભુખ્યા સુવુ પડે છે. જયારે પાંચ વર્ષથી નાની ઉજર ધરાવતા ૩૮.૭ ટકા બાળકો કુપોષણનો ભોગ બનેલા છે. સરકાર ગરીબી રેખા માપવાના માપદંડો બદલીને સુધારો થયો હોય તેવુ ચિત્ર ઉપસાવવા પ્રયત્ન કરે છે. પણ આંકડાઓ સુધારવાથી ભુખ્યા લોકોના પેટમાં અન્નનો કોળી તો પહોંચી જવાનો નથી ને. માન્યુ કે આ આંકડાઓ વિદેશી એજન્સીઓએ રજુ કરેલા છે. તેમને ભારતની વાસ્તવિક સ્થિતી અંગે માહીતી પુરતી ન પણ હોય, પરંતુ ગરીબી, અશિક્ષા અને રોગચાળો આ એવી સમસ્યા છે કે જેના પ્રત્યે માત્ર એટલુ બહાનુ કાઢીને આંખ મીચોમણી કરી શકાય નહી કે વિદેશી એજન્સીઓને ભારત અંગે પુરતી માહીતી નથી!

સ્વિકારો કે ન સ્વિકારો ભુખમરો, કુપોષણ, અજ્ઞાનતા આ બધા શબ્દો આજ ભારતની ધરતીના છે. અનિચ્છાએ પણ એ સ્વિકારવુ પડશે કે દેશના તમામ લોકોને જ્યાં સુધી બે ટક ભરપેટ ભોજન નહી મળે, સ્વાસ્થ્ય અને શિક્ષણ સહીતની મુળભુત સુવિધાઓ નહી મળે ત્યાં સુધી ભારત વૈશ્વિક તાકાત પણ બની શકવાનુ નથી. સત્ય તો એ પણ છે કે આજે સરકારની તમામ નિતીઓ સમાજના એક બહુ નાન વર્ગના હીતોને ધ્યાનમાં આખીને બની રહી છે. આ વર્ગ ઉત્તરોત્તર પ્રગતી કરી રહ્યો છે. જેને જોઈને આપણે ભારત દેશ પ્રગતી કરી રહ્યો હોવાના ભ્રમમાં રાચી રહ્યા છીએ. સત્તાધારી પક્ષ સમાજના સમૃદ્ધ વર્ગનો ભભકો દેખાડીને દુનિયામાં ભારતના વિકાસનો ઢોલ વગાડતો ફરશે. પરંતુ જ્યાં ગરીબી અને અવિકાસનો અંધકાર પથરાયેલો છે તેનુ કોઈ નામ લેનાર પણ નથી.

સરકાર ગરીબી નાબુદી માટે અનેક કાર્યક્રમો ચલાવે છે. આ કાર્યક્રમોનો ઉદ્દેશ્ય ગરીબોને કોઈપણ રીતે જીવતા રાખવાનો હોય તેવુ લાગી રહ્યુ છે. અહીં એ કહેવુ થોડુ કઠોર પણ યથાર્થ છે કે આજ દિવસ સુધી એક પણ સરકારે ગરિબોના સર્વાંગી વિકાસ માટે યોજના બનાવી જ નથી. દેશના ગરીબોનો રોજગારી મળે, તેમનો સર્વાંગી વિકાસ થાય તેવો પ્રયત્ન થયા જ નથી, એટલુ ઓછુ હતુ તેમ હવે સરકાર ગરીબો જીવતા રાખવાના કાર્યક્રમોનુ બજેટ પણ ઘટાડી રહી છે. સાર્વજનીક સસ્તા અનાજની સિસ્ટમનુ જ ઉદાહરણ લઈ લો, કહેવા માટે તો આ સિસ્ટમ ગરીબોને રાહતદરે અનાજ આપવા માટે બનાવવામાં આવી છે. પરંતુ આજે દેશમાં લગભગ બે કરોડથી વધુ નકલી રાશન કાર્ડ કાર્યરત છે. જેની મદદથી રાહતદરનુ અનાજ ગરીબ જરૂરીયાતમંદ લોકો સુધી પહોચાડવાની જગ્યાએ બારોબાર બજારમાં બેચી દેવામાં આવે છે. આ અનાજની બેરોકટોક કાળાબજારી થાય છે. મનરેગા યોજનામાં પણ ભ્રષ્ટાચારના અહેવાલો સામે આવે છે. ત્યારે સરકારે પોતાની સફળતાના ઢોલ વગાડી ભારતને વૈશ્વિક શક્તિ બનાવવા કરતા પહેલા મુળભુત જરૂરીયાતો તરફ ધ્યાન આપવુ જોઈએ.

Advertisements

Read Full Post »

muslim-women-istock_650x400_51473067148

– મહેશ ચૌધરી, અણહીલપુર

ભારતીય સમુદાય વર્ષોથી કુરીવાજોની જંજીરોમાં જકડાયેલો રહ્યો છે. રીવાજ શબ્દ જ જાણે કે એક બંધનનો અનુભવ કરાવતો હોય તેવો લાગે છે. તેમાંય કેટલાક સમાજોના રીવાજો તો એટલા જડ છે કે તે ભારતીય બંધારણે આપેલ અભિવ્યક્તિ અને વાણી સ્વતંત્રતાના અધિકારનો ભંગ કરે છે.

ભારતને આઝાદી મળ્યે ૬૯ વર્ષથી વધુ સમય થઈ ચુક્યો છે. પણ સામાજિક રીવાજોમાં સુધારાના નામે કેટલાક સમાજો આજે પણ શુન્ય કહી શકાય તેવી જ સ્થિતીમાં છે. પરિણામ એ આવ્યુ છે કે આવા સમાજોના લોકો અને ખાસ કરીને મહિલાઓ સામાજિક અને આર્થિક રીતે પગભર બની શક્યા નથી. ભારતની આર્થિક પ્રગતિના અવરોધક પરીબળોમાં ક્યાંક આ પણ એક મોટુ પરીબળ હોઈ શકે છે. વાસ્તવમાં આવા કુરીવાજો કોઈપણ સમાજ માટે ઈચ્છનીય ગણી શકાય નહી. કેટલાક સમાજોએ આવા રીવાજોને વર્ષો પહેલા ફગાવી દીધા હતા. જોકે બદ્દનસીબ ગણો કે સમાજની જડતા કેટલાક સમાજો આજે પણ આ દુષણોથી પીડાઈ રહ્યા છે.

મુસ્લિમ સમુદાયની વાત કરીએ તો વર્ષોથી ત્રિપલ તલાકની પ્રથા અસ્તિત્વમાં છે. સાથે જ બહુવિવાહ જેવા દુષણો પણ લોકોના પગની બેડીઓ બનેલા છે. આજથી ૩૨ વર્ષ પહેલા વર્ષ ૧૯૮૫માં શાહ બાનો નામની એક મહિલાના કેસમાં સુપ્રિમ કોર્ટે મુસ્લિમ મહિલાઓના પક્ષમાં ચુકાદો આપ્યો હતો. આ સમયે સમયે મુસ્લિમ સમુદાયનો પણ એક મોટા વર્ગે પણ કોર્ટના ચુકાદાનુ સમર્થન કર્યુ હતુ. તેમ છતાં તત્કાલીન રાજીવ ગાંધી સરકારે કટ્ટરવાદી તત્વો સામે ઝુકીને સંસદમાં બહુમતીના જોરે આ ચુકાદાને રદ્દ કરી દીધો હતો. સમાજની પ્રગતિને માત્ર ધાર્મિક કટ્ટરતા જ નહી પણ સરકારની મતમેળવવાની ઘેલસા કઈ રીતે નુકશાન પહોંચાડી શકે તે બાબતનુ આ સૌથી મોટુ ઉદાહરણ હતુ. વર્તમાન સરકારનુ સોગદનામુ આ સંદર્ભે થોડુ અલગ લાગે પણ તેની પાછળનો ઉદ્દેશ્ય પણ ક્યાંક આજ રહેલો છે. એટલે કે આ સોગદનામુ પણ અંતે તો મુસ્લિમ કટ્ટરવાદીઓને મનમાની કરવાની મંજુરી જ આપે છે.

તમામ વચ્ચે મુળ સમસ્યા સામે આંખ મીચોમણી કરવામાં આવી રહી છે. કુરાનમાં પણ ત્રિપલ તલાકમાં ૯૦ દિવસની મુદ્દત આપવાનો ઉલ્લેખ છે. પતિ ઇચ્છે ત્યારે ત્રણ વખત તલાક બોલીને સબંધ તોડી શકે તેવો તો કોઈ ઉલ્લેખ ક્યાંય નથી. પણ સરકાર પોતાના સોગદનામાં આ બાબત અંગે કોઈ ફર્ક પાડ્યા વગર ત્રિપલ તલાકની પ્રથા રદ્દ કરવાની સલાહ આપી રહી છે. વાસ્તવમાં મહિલાઓ માટે ખતરો ત્રિપલ તલાક નથી, પણ ઝડપથી આપવામાં આવતા તલાક છે. તેમજ આ બાબત માત્ર મુસ્લિમ સમાજ માટે જ નહી અન્ય સમાજો માટે પણ એટલી જ ખતરનાક છે. પ્રાચીન સમયમાં લગ્નએ પવિત્ર સબંધ મનાતો હતો, સાત ભવનુ બંધન મનાતુ. પણ આજે સાત વર્ષ, સાત મહિના, સાત દિવસ કે પછી સાત કલાકમાં પણ લગ્ન તુટ્યા હોય તેવી ઘટનાઓ સામે આવી છે. સમાજ આધુનિક બનતા આજે મોટાભાગના સમાજોમાં સમુલગ્નની પ્રથાઓ અસ્તિત્વમાં આવી છે. આ સમુલગ્નોમાં થતા લગ્નો પૈકી ૨૦ ટકા લગ્નો એક વર્ષથી વધુ ટકતા નથી.

કેટલાક લોકો આ માટે આધુનિક્તાને જવાબદાર ગણાવે છે. પરંતુ વાસ્તવમાં આવી ઘટનાઓનુ મુળ પણ આપણા સમાજમાં વર્ષોથી અસ્તિત્વમાં રહેલ કુરીવાજોમાં રહેલા છે. સમયની સાથે આ કુરીવાજો દુર થવાની જગ્યાએ દિવસેને દિવસે વધી રહ્યા છે અને સૌથી મોટી બદકિસ્મત એ છે કે આ કુરીવાજોના પાલનને લોકો સામાજિક પ્રતિષ્ઠા સાથે જોડી રહ્યા છે.

Read Full Post »

school

– મહેશ ચૌધરી, અણહીલપુર

ભારતીય સમાજમાં મહિલાઓની છેડતી સાવ સામાન્ય વાત થઈ ચુકી છે. આવી કોઈ વાત આપણા અંતરઆત્માને જગાડવામાં નિષ્ફળ સાબિત થાય છે. યૌન ઉત્પીડન સાથે જોડાયેલ સમાચાર રોજે રોજ વાંચીને લોકો એટલા નિર્જીવ થઈ ચુક્યા છે કે આ વિષય અંગે ખુલીને વાત કરવી પણ હવે જરૂરી નથી લાગતી.

એક તરફ ભારત વિશ્વમાં મહાશક્તિ બનવાના સ્વપ્ન જોઈ રહ્યુ છે. ત્યારે બીજી તરફ દેશની અડધાથી વધારે વસ્તીને મુળભુત સુવિધાઓ અને સુરક્ષા આપવામાં નિષ્ફળતા મળી છે. સમાજ આજે પણ એજ પુરુષવાદી દંભમાં જીવી રહ્યો છે જ્યાં મહિલાઓ યૌન જરૂરીયાતો સંતોષવાના રમકડાથી વધારે કંઈ નથી. સરકાર નારાઓ આપે છે કે ‘બેટી બચાવો, બેટી પઢાઓ’ પણ આ બેટીઓને બચાવવા કે ભણાવવા માટેના પર્યાપ્ત પ્રયત્નો અથવા એમ કહો કે નિયતનો અભાવ જોવા મળી રહ્યો છે. એવી એક પણ યોજના નથી જે દેશની દિકરીઓની સુરક્ષાની ગેરંટી આપે. દેશની પુત્રીઓને કહી શકે કે તમે આ દેશમાં ગમે ત્યારે, ગમે ત્યાં ફરવા માટે સ્વતંત્ર છો. આવા સામાજિક વાતાવરણમાં એક જ ઉપાય બચે છે. જેમાં મહિલાઓ પોતાની સુરક્ષા માટે સ્વયં સજ્જ બને. જેની પહેલ પણ થઈ ચુકી છે.

કર્નાટકના બેલગામ શહેરથી માત્ર ૧૨ કિલોમીટર દુર એક ગામ આવેલ છે. ગામનુ નામ વાધવાડે છે. જેની બાળકીઓ શાળાએ જતા સમયે પોતાની સાથે એક દંડો રાખે છે. જેથી કોઈ રોમીયો તેમની છેડતી કરવાનો પ્રયત્ન કરે તો તેને યોગ્ય સબક શિખવાડી શકાય. આ ગામમાં દર અઢવાડીયે લગભગ અડધા ડઝન જેટલા યૌનશોષણના કેસ સામે આવે છે. શાળાએ જતી નાની નાની બાળકીઓથી લઈને પ્રૌઢ મહીલાઓ સુધી આ ગામમાં કોઈ મહિલા સલામત નથી. ગામ લોકોનુ કહેવુ છે કે આ રોમીયોગીરી કરનાર યુવકો પડોશી ગામ માર્કંડેયમાંથી આવે છે. આ મામલે બંન્ને ગામો વચ્ચે લાંબા સમયથી ઝઘડો પણ ચાલ રહ્યો છે. સ્થિતી એટલી હદે કથળી ચુકી છે કે જ્યારે કોઈ મહિલા આ ઘટનાની માહીતી પોતાના ધરના લોકોને કહે તો ઉલ્ટાનુ તેમના પર જ પાબંદીઓ લાદી દેવામાં આવે છે. તેમનુ ઘરમાંથી નિકળવુ બંધ થઈ જાય છે. જેના કારણે મોટાભાગના કેસમાં મહિલાઓ મૌન જ રહેવાનુ પસંદ કરે છે. પણ મહિલાઓનુ આ મૌન લુખ્ખા તત્વોની હિંમત વધારનાર તત્વ બની રહ્યુ છે.

આવી સ્થિતીમાં એક એનજીઓએ આ ગામની મહિલાઓને પોતાની સાથે એક દંડો રાખવાની સલાહ આપી. સાથે જ પોલીસ અને એનજીઓનો નંબર પણ આપ્યો જેના પર ફોન કરીને આવી ઘટનાઓથી બચી શકાય. આ સમગ્ર ઘટના ત્યારે સામે આવી હતી જ્યારે એનજીઓમાં કામ કરતા એક કર્મચારીની પત્ની સાથે પન છેડતીની ઘટના બની. એનજીઓએ આ અંગે પોલિસને સુચના આપી તો પોલીસ તરફથી પણ હજી કોઈ પગલુ ઉઠાવવામાં આવ્યુ નથી. પરિણામ એ છે કે આ ગામમાં મહિલાઓ આજે પણ અસલામત છે. જો આવી જ સ્થિતી રહેશે તો હવે એ દિવસ દુર નથી જ્યારે દેશના દરેક ખુણે મહિલાઓએ આત્મરક્ષા માટે સ્વયં દંડો ઉઠાવવો પડશે.

Read Full Post »

તા ઃ ૧૪/૧૧/૨૦૧૩
મહેશ ચૌધરી, પાટણ

ભારતનાં પ્રથમ વડાપ્રધાન અને ચાચા નહેરુનાં નામે ઓળખાતા જવાહરલાલ નહેરુની આજે જન્મ જયંતિ છે. નહેરુનો જન્મ ઉત્તર પ્રદેશનાં અલ્હાબાદમાં ૧૪ નવેમ્બર ૧૮૮૯નાં રોજ થયો હતો. તેમણે સ્વતંત્ર ભારતનાં પ્રથમ વડાપ્રધાન તરીકે કાર્યકાળ સંભાળ્યો હતો. બાળકોને પ્રિય એવા જવાહરલાલ નહેરુનાં જન્મ દિવસને રાષ્ટ્રીય બાળ દિવસ તરીકે ઉજવવામાં આવે છે. 

જવાહરલાલ નેહરુ ભારતના સૌથી પહેલા અને અત્યાર સુધી સૌથી લાંબો શાસનકાળ ધરાવતા વડાપ્રધાન હતા, સ્વતંત્ર ભારતનાં વડાપ્રધાન તરીકે તેઓએ 1947થી 1964 સુધી સેવા આપી હતી. કૉંગ્રેસ પક્ષે ભારતની સ્વતંત્રતા ચળવળમાં આગળ પડતી ભૂમિકા નિભાવનાર નેહરુને સ્વતંત્ર ભારતના સૌથી પહેલા વડાપ્રધાન તરીકેની જવાબદારી નિભાવવા માટે ચૂંટી કાઢયા હતા અને ત્યારબાદ કૉંગ્રેસ 1952માં ભારતની પહેલી લોકસભાની ચૂંટણીમાં જિત આપાવી હતી, ત્યારે તેઓ ફરીથી વડાપ્રધાનપદે નિયુકત થયા હતા. નોન-અલાઈન્ડ ચળવળના સ્થાપકોમાંથી એક હોવા ઉપરાંત તેઓ યુદ્ધ પછીના ગાળામાં આંતરરાષ્ટ્રીય રાજકારણમાં પણ મહત્ત્વની વ્યકિત રહ્યા હતા. સમૃદ્ધ ભારતીય બૅરિસ્ટર અને રાજકારણી, મોતીલાલ નેહરુના પુત્ર હોવાના નાતે નેહરુ પ્રમાણમાં ઘણી યુવાન વયે ઈન્ડિયન નેશનલ કૉંગ્રેસની ડાબી પાંખના નેતા બની ગયા હતા. મહાત્મા ગાંધીના માર્ગદર્શન હેઠળ બ્રિટિશ સામ્રાજયમાંથી સંપૂર્ણ સ્વરાજની હિમાયત કરતા નેહરુ એક પ્રભાવશાળી અને ક્રાંતિકારી નેતા હતા, જે ધીમે ધીમે કૉંગ્રેસના પ્રમુખપદ સુધી પહોંચ્યા હતા. ભારતની લાંબી, સંઘર્ષપૂર્ણ સ્વતંત્રતા ચળવળમાં, તેઓ એક ચાવીરૂપ, મહત્ત્વની વ્યકિત રહ્યા હતા અને ધીમે ધીમે ગાંધીના રાજકીય વારસ તરીકે ઓળખાવા માંડ્યા હતા. ગરીબમાં ગરીબ દેશોનો કેટલાય લાંબા સમયથી ચાલ્યા આવતો આર્થિક વિકાસનો પડકાર હલ કરી શકાય તે માટે આજીવન ઉદારમતવાદી ક્ષેત્રના પણ હિમાયતી રહ્યા હતા. તેમનો વિશ્વ પ્રત્યેનો સમાજવાદી દષ્ટિકોણ પણ ડોકાતો હતો. સ્વતંત્ર ભારતની પરંપરાઓ અને માળખું ઊભું કરવામાં તેમનો લાંબો કાર્યકાળ નિમિત્ત બન્યો. કયારેક તેમને “આધુનિક ભારતના શિલ્પી” તરીકે પણ સંબોધવામાં આવે છે

Read Full Post »

આજે પારસીઓનો પવિત્ર દિવસ પતેતી.. 

પતેતી એટલે પશ્ચાતાપ કરવો. અવેસ્તામાં પતેતનું ભણતર હોય છે. આ દિવસે વર્ષ દરમિયાન કરેલી ભૂલોનો પશ્ચાતાપ કરી શુદ્ધ થવાનું હોય છે. પારસી કોમમાં પતેતીનો તહેવાર દિવાળીની જેમ વર્ષનો છેલ્લો દિવસ ગણાય છે. એના પછીનો દિવસ નવું વર્ષ એટલે કે નવરોઝ કહેવાય છે. પારસીઓ એમના નૂતન વર્ષને નવરોઝ મુબારક કહે છે.

જરથોસ્તી ધર્મના છેલ્લા રાજા યઝદઝદ, જે આરબોના આક્રમણને ખાળી ન શક્યો, તેની યાદમાં યદઝર્દી સંવત શરુ થઈ. આજે તેમનું 1383મુ વર્ષ ચાલે છે અને પારસીઓને ભારતમાં વસવાટ કરે 1356 સાલ થયાં. ઈરાનમાં વિધર્મીઓના ત્રાસ સામે ધર્મનું રક્ષણ કરવા તેઓ લગભગ 1350 વર્ષ પહેલાં પારસીઓ ભારતમાં આવ્યા. સૌ પ્રથમ તેઓ દીવ બંદરે ઉતર્યા જ્યાં તેમણે 19 વર્ષ ગાળ્યાં ત્યાં પૉર્તુગીઝોના હુમલાથી કંટાળી તેઓ દરિયાઈ માર્ગે સંજાણ બંદરે ઉતર્યા. અહીં જેમ દૂધમાં સાકર ભળે તેમ તેઓ ગુજરાતી સમાજમાં ભળી ગયાં.

પારસીઓ ઈરાનથી જે પવિત્ર અગ્નિ લઈને આવ્યા હતા તેની ઉદવાડામાં સ્થાપના કરી જે આતશ બહેરામને નામે ઓળખાય છે. પારસીઓનો ધર્મ એટલે જરથોસ્તી ધર્મ જેની સ્થાપના ઈ.સ. 590ની આસપાસ અષો જરથુષ્ટ્રે કરી હતી. ઈશ્વરપ્રાપ્તિ એમનાં જીવનનું એક લક્ષ હતું. નિર્જન પહાડો પર કલાકો ચિંતન કરતા. જ્યારે નિરાશા તેમને ઘેરી વળી ત્યારે અચાનક સંધ્યા ટાણે સૂર્યે એમને જ્ઞાનનો પ્રકાશ આપ્યો. ઈશ્વર-અહુરમઝદે દર્શન આપ્યાં અને પવિત્રતાની માંગણીથી તેઓ અષો એટલે પવિત્ર જરથુષ્ટ્ર બન્યા. જ્ઞાનપ્રાપ્તિ પછી તેમણે 47 વર્ષ સુધી ધર્મસ્થાપક તરીકે ઈરાનમાં જરથોસ્તી ધર્મની જ્યોત જલાવી રાખી. 77 વર્ષની વયે બંદગી કરતાં તુરાની સૈનિકે પીઠ પાછળ ઘા કર્યો અને તેમનું મૃત્યુ થયું. તેમનો ધર્મગ્રંથ અવેસ્તાને નામે ઓળખાય છે. આ ધર્મ એકેશ્વરવાદમાં માને છે.

Read Full Post »

આજે છે 9મી ઓગસ્ટ 2013.. આજથી ઠીક એક્કોત્તેર વર્ષ પહેલાં આઝાદીના મંડાણ માટે અંગ્રેજો વિરુદ્ધ એક પ્રબળ અને આંદોલનકારી નીતિ અમલમાં મૂકવામાં આવી હતી. અંગ્રેજો ભારત છોડો આંદોલનન અભિયાન.. જેની આજે એક્કોતોરમી જ્યંતિ છે આ અભિયાન હેઠળ મહાત્મા ગાંધી, સુભાષચંદ્ર બોઝ અને અન્ય નેતાઓએ  અંગ્રેજો વિરુદ્ધ બ્યૂગલ ફૂંક્યું હતું. અંગ્રેજોને ભારત છોડી જવા માટે મજબૂર કરવા માટેનું રિતસરનું અભિયાન હતું. જેમાં ઘણાં નેતાઓ જેલવાસ દરમિયાન મોતને ભેટ્યાં હતાં તો કેટલાક અંગ્રેજ સરકારની ગોળીઓથી વીંધાઈને મોતને વ્હાલું કર્યું હતું. આજે આ મહાઅભિયાનને ઈતિહાસમાં ઓગસ્ટ ક્રાંતિને નામે યાદ કરવામાં આવેશે.  બીજા વિશ્વયુદ્ધ પછી મહાત્મા ગાંધીજીએ ભારત છોડો આંદોલનની યોજના બનાવી હતી. આ માટે 9 ઓગસ્ટ 1942ની તારીખ નક્કી કરવામાં આવી. લોકો બ્રિટીશ સરકારના વિરોધમાં માર્ગ પર ઊતરી આવ્યા હતા. તેમને ડિફેંસ ઑફ ઈન્ડિયા એક્ટ અંતર્ગત જેલમાં ધકેલી દેવામાં આવતા.  9 ઓગસ્ટ 1942ના રોજ દિલ્હી અને તેના આજુબાજુના વિસ્તારોમાં ભારે અરાજકતા પથરાઈ હતી. સ્કૂલમાં ભણનાર યુવકો માર્ગ પર આવીને અંગ્રેજો ભારત છોડોનું એલાન કર્યું હતું. હરિયાણામાં હરદોઈ રેલવે સ્ટેશન નજીક માલ ગોડાઉન પર રેલવે ટ્રેકને ઉખાડવાનું શરૂ કર્યું હતું.  અહીં સ્થાનિક રીતે બળવાને દાબી દેવાના ભારે પ્રયાસો કરવામાં આવ્યા પરંતુ તે નિષ્ફળ નિવડ્યાં હતા. આને લીધે આજુબાજુનાં ગામડાઓને ભારે દંડ ફટકારવામાં આવ્યો. આ ઘટનાને બીજા દિવસના સાપ્તાહિકો અને દૈનિક સમાચાર પત્રોમાં આવવાથી ભારે હોબાળો થયો અને આ આંદોલનને નાના ગામડામાં અંગ્રેજો વિરુદ્ધ એક પ્રબળ જ્વાળા સાબિત થઈ. વર્ષ 1942માં 9 ઓગસ્ટથી 13 ઓગસ્ટ સુધી 600 કરતાં પણ વધુ શહિદ થયાં. 777 કરતાં વધુ લોકોની અટકાયત કરવામાં આવી હતી. તેમ છતાં અંગ્રેજ સરકાર આ આંદોલનને દબાવી શકી ન હતી. અને અંતે ૧૫ ઓગષ્ટ ૧૯૪૭ નાં રોજ ભારત દેશ સ્વતંત્ર થયો હતો….    

Read Full Post »

Image

 

એશિયા સૌથી હરિયાળા શહેરોમાં માનવામાં આવનારું ગાંધીનગર શહેરને 49 વર્ષ પુરા થયા છે. જો કે રાષ્ટ્રપિતાને સમર્પિત આ નગરનું નામ ગાંધીનગર અલગ ગુજરાત રાજ્યની સ્થાપના દોઢ મહિના પૂર્વે 16 માર્ચ, 1960ના રોજ રાખવામાં આવ્યું હતું,  પરંતુ તેની વિધિવત ઇંટ વર્ષ 1965માં 2 ઓગષ્ટના રોજ હાલની જીઇબી કોલોની પાસે રાખવામાં આવી હતી. તે સમયે આ શહેરની વસ્તી મુશ્કેલીથી 14 હજાર હતી. ચારેય તરફ જંગલ હતું અને દૂર-દૂર સુધી વસ્તીનું નામોનિશાન ન હતું. આજે આ શહેર ચારેતરફ વિકસ્યું છે. આ સાથે જ વસ્તી વધીને 3,60,071 થઇ ગઇ છે. ગાંધીનગરની સ્થાપનાની ઇંટ મૂક્યાના પાંચ વર્ષ બાદ 1 મે 1970ના રોજ ગાંધીનગરને રાજધાનીનું ગૌરવ પ્રાપ્ત થયું હતું.

1 મે 1970ના રોજ ગાંધીનગરમાં પ્રથમ સચિવાલય અમદાવાદથી કે, જે અમદાવાદમાં હાલના પોલીટેકનીક મકાન (આંબાવાડી) થી હાલના ડો.જીવરાજ મહેતા ગુજરાતના પ્રથમ મુખ્યમંત્રીના નામથી પરથી બનાવવામાં આવેલી બિલ્ડિંગમાં સ્થળાંતર થયું. તા.11 જુલાઇ, 85ના રોજ સચિવાલય તેનું પોતાનું પૂર્ણ સુવિધાવાળા બ્લોક નં.1થી 14 અને 1થી 9 માળમાં વહેંચાયેલા મંત્રીઓ માટે બ્લોક નં.1માં વિશિષ્ટ સુવિધાઓ સાથેના હાલના બિલ્ડીંગમાં સ્થળાંતરીત થયું અને હાલમાં વહીવટીય પાંખ તે મકાનમાંથી લોકહિતના અને જન કલ્યાણના અંગેના નિર્ણયો લે છે.

આ સચિવાલયનું ખાત મુહુર્ત 1 જાન્યુઆરી, 1978માં કરવામાં આવ્યું હતું. સરકારી કામકાજનું લોકસંપર્ક ધરાવતું ત્રીજું ભવન છે. ઉદ્યોગભવન, જેનું ઉદ્ઘાટન તા.17-1-91ના રોજ કરવામાં આવ્યું છે. જે 19 બ્લોક સાથે એકમાળથી 7 અને 9 માળ ધરાવે છે જ્યાં ઉદ્યોગોને લગતી તમામ કચેરીઓ ઉપરાંત વિવિધ નિગમો એ પોતપોતાની જગ્યા ખરીદી કચેરીઓ બનાવી છે. ઉપરાંત ઇન્કમટેક્ષ કચેરી, સ્ટેટ બેંક, સૌરાષ્ટ્ર બેંક વગેરે કચેરીઓ આવેલી છે. રાજધાની બન્યા બાદ ગાંધીનગર શહેરનો ઝડપથી વિકાસ થઇ રહ્યો છે. તેની જવાબદારી ગાંધીનગર શહેરી વિકાસ સત્તામંડળ (ગુડા)ને સોંપવામાં આવી. ગુડાનું નિર્માણ 13 જુલાઇ 1970ના રોજ કરવામાં આવ્યું હતું.

Read Full Post »

Older Posts »

%d bloggers like this: